با کسب و کار‌های قدیمی تهران آشنا شوید (۲) – دروازه تهران

غذاخوری دهباشبان

رستوران ۶۴ ساله پایتخت

زهرا داستانی

لاله‌زار، که امروز برای تهرانی‌ها به برگی از خاطرات گذشته این شهر تبدیل شده روزگاری یکی از پررونق‌ترین و معروف‌ترین محله‌های تهران بود. خیابانی که شانزه‌لیزه تهران لقب گرفته بود و نماد نوگرایی و هنر ایران به حساب می‌آمد. توضیحات بیشتر درباره این خیابان و نحوه ساختش بماند برای بعد، اما از قدمت این خیابان و اهمیتش در به وجود آمدن شغل‌های جدید در تهران همین بس که بدانید خیابان لاله‌زار که به دستور ناصرالدین شاه قاجار پس از بازگشت از سفر اولش از فرنگ در تهران ساخته شد. با برپایی سینماها و تئاترها در آن و تبدیل شدنش به مرکزی فرهنگی برای تهرانی‌ها شرایط را برای کسبه‌های جدیدی چون کافه و رستوران‌های مدرن فراهم کرد.

رستورانی در دل لاله‌زار

64 سال پیش یعنی در سال 1335 رستورانی در دل لاله‌زار افتتاح شد که با وجود گذر سال‌ها هنوز طعم و مزه باقالی‌پلو را در خاطر بسیاری‌ها زنده می‌کند. رستوران «آقا رضا سهیلا»، اولین رستوران پایتخت بود که باقالی پلو با گوشت را به منوی خود اضافه کرد. هرچند دیگر مکان این رستوران در لاله‌زار نیست اما به لطف وارثانش همچنان به کار خود ادامه می‌دهد. رستوران آقا رضا سهیلا که امروز به نام دهباشیان، شریک ارمنی او فعالیت می‌کند ، یکی از قدیمی‌ترین و معروف‌ترین رستوران‌های تهران است و هم اکنون در خیابان سهروردی واقع شده. رستوران دهباشیان (آقا رضا سهیلای سابق) برای بسیاری از قدیمی‌ها یادآور خاطرات شیرین جوانی است؛ خاطرات روزهای کافه‌نشینی و سینما‌گردی، خاطرات کلاه شاپو و کیف انگلیسی.

پیدایش

آقا رضا سهیلا اصلیتی آذری داشت و در سال‌های جوانی برای کسب روزی به تهران آمد و رستوران خود را سال 1335 در خیابان لاله‌زار افتتاح کرد. در آن زمان که تازه کافه‌نشینی و رستوران گردی رونق گرفته بود و تنها غذای موجود در منوی رستوران‌ها چلو کباب و آب گوشت در قهوه خانه‌ها بود، آقا رضا سهیلا اولین کسی بود که باقلا پلو و خوراک بره را وارد منوی خود کرد. آقا رضا آشپز نبود و هیچ وقت دست به آشپزی نزد اما مدیریتی خوب داشت و به همین دلیل باقالا پلوهایش در مدت اندکی بر سر زبان‌ها افتاد.

کسب و کار او که رونق گرفت، یک آشپز روسی و ارمنی استخدام کرد و در کنار غذاهای ایرانی انواع غذاهای ترش و فرنگی را هم به لیست منو اضافه کرد، اما باقالا پلو غذایی نمادین و همیشگی این رستوران شد. جالب اینکه هنوز هم باقالا پلو با باگردن این رستوران محبوب‌ترین غذای مشتریان است.

آن طور که قدیمی‌ترها درباره رضا سهیلا می‌گویند؛ او انسان مهربان، فروتن و خیرخواه بود و روابط خوبی با افراد معروفی مثل غلامرضا تختی و محمد حسن شمشیری (یکی از بازاریان معروف و صاحب رستوارتن شمشیری) داشت.  آقا رضا سهیلا در سال 48 از دنیا رفت و رستوران او فروخته شد اما پس از مدتی در سال 1351 دوباره پسرانش رستوران او را با یاد پدر راه‌اندازی کردند و با دهباشیان شریک شدند.

از آقا رضا سهیلا تا دهباشیان

دهباشیان از سال 1333 مغازه اغذیه‌فروشی داشت که با شراکت پسران آقا رضا سهیلا صاحب رستوران بزرگ‌تری شد. وقتی رستوران خیابان لاله‌زار فروخته شد امتیاز نام آقا رضا سهیلا به فرد دیگری داده شد اما بعد از اینکه رستوران لاله‌زار به مغازه الکتریکی تبدیل شد پسران رضا سهیلا توانستند نام او را به رستوران خود بازگرداند. با این وجود اما به خاطر نام نیک و شهرت خوب دهباشیان نام رضا سهیلا در کنار آن حک شد و به ثبت رسید.

رستوران آقا رضا سهیلا همچنان مشتریان پر و پا قرص خود را دارد. مشتریانی که بیشتر آنها را خانواده‌ها تشکیل می‌دهند. هرچند مالکان این رستوران سعی کرده‌اند با تغییر دکوراسیون و آوردن اینترنت به رستوران آن را به سبک و سیاق جوانان امروزی نزدیکتر کنند اما همچنان رستواران جوان پسندی محسوب نمی‌شود. خبری از تزئینات رستورا‌ن‌های امروزی نیست. بخصوص اینکه قیمت باقالی پلو با گوشت آن هم این روز‌ها چندان با وضعیت جیب جوانان سازگار نیست.

 

۱۸ شهریور ۱۳۹۹ – روزنامه چندرسانه‌ای دروازه تهران

از میان گزارش‌ها: داستان کسبه‌های قدیمی پایتخت؛ «راسته بلورفروش‌ها»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *