نگاهی به طرح همسایه هم

نگاهی به طرح همسایه هم

وقتی همسایگی مورد توجه قرار گرفت

شروین راد

شهر تهران روز به روز بیشتر به سمت آپارتمان نشینی می‌رود. هر روز خانه‌های بزرگ و حیاط دار تخریب می‌شوند و جایش آپارتمان‌های چند طبقه سبز می‌شود. تغییر سکونت از خانه‌های شخصی و به آپارتمان تنها یک تغییر در سکونت نیست و مسائل فرهنگی و اجتماعی خاص خودش را دارد. مشکلات آپارتمان نشینی حالا شهرداری تهران را بر آن داشته تا با شعار همسایه هم، طرح ارتقا فرهنگ آپارتمان نشینی در شهر تهران را آغاز کند.

نگاهی به طرح همسایه هم

در آپارتمان‌های تهران چه خبر است؟

طبق پژوهشی که اداره کل مطالعات اجتماعی معاونت امور اجتماعی و فرهنگی در سال ۱۳۹۰ انجام داد، سکونت در تهران ۲۹ درصد مربوط آپارتمان‌های مرفه نشین، ۲۸ درصد مربوط شهرک‌ها و مجتمع‌های بزرگ، ۱۷ درصد مربوط آپارتمان‌های نواحی متوسط با ساکنان قدیمی، ۲۲ درصد مربوط آپارتمان‌های مناطق زیر متوسط و ۳۴ درصد مربوط آپارتمان‌های نواحی ضعیف و پایین شهر است. در همین پژوهش مسائل آزار و اذیت آپارتمان نشینی در شهر تهران بررسی و احصاء گردید که این مسائل در هر طبقه بندی متفاوت بود.

در آپارتمان‌های مرفه نشین ۱۴ درصد از سروصدای میهمانی همسایه، ۱۳ درصد نگهداری حیوان توسط همسایه، ۱۲ درصد بازی و سرو صدای کودکان همسایه را به عنوان مسائل آزار و اذیت آپارتمان نشینی مطرح کرده‌اند. در شهرک‌ها و مجتمع‌ها بزرگ، ۲۵ درصد میهمانی و سروصدای همسایه، ۲۳ درصد بازی و سرو صدای کودکان همسایه، ۲۲ درصد کشیدن سیگار توسط همسایه، ۱۷ درصد عدم رعایت بهداشت و نظافت فضاها، ۱۶ درصد نگهداری حیوان توسط همسایه به عنوان مسائل آزار و اذیت آپارتمان نشینی شناخته شده‌اند.

در آپارتمان‌های نواحی متوسط با ساکنان قدیمی ۳۰ درصد بازی و سرو صدای کودکان همسایه، ۲۶ درصد میهمانی و سروصدای همسایه، ۲۴ درصد پرداخت نامنظم شارژ، ۱۹ درصد کشیدن سیگار توسط همسایه به عنوان مسائل آزار و اذیت شناخته شده‌اند. این مشکلات با درصدهای مختلف در باقی نوع‌های سکونت نیز وجود دارد. در سرشماری سال ۱۳۹۵ که جمعیت تهران ۹۵۰/۶۷۹/۸ نفر بوده و تراکم جمعیت ۱۴۱ هزار نفر (بر هکتار) بوده است؛ مسائل آپارتمان نشینی مورد بررسی قرار گرفت. در بخشی از این سرشماری نوع سکونت مورد بررسی قرار گرفت؛ ۵۸/۴۹ درصد از شهروندان مالک و ۸۳/۴۱ درصد مستأجر و ۹% نوع دیگری از مالکیت را داشته‌اند. ۳۷/۸۶ درصد نوع سکونت آپارتمانی داشته‌اند و ۸۷/۱۲ درصد نوع سکونت غیر آپارتمانی داشته‌اند. احصاء مسائل آپارتمان­نشینی در شهر تهران در سال ۱۳۹۸ برای به روز رسانی وضعیت موجود بار دیگر انجام شد و به منظور بررسی مسائل و معضلات اصلی آپارتمان­نشینی نظرسنجی از شهروندان توسط ایسپا صورت گرفت. طبق این نظرسنجی که تهران به دو منطقه توسعه یافته و توسعه نیافته تقسیم شد و این مسائل در هر دو منطقه به صورت جداگانه بررسی و نتایج جداگانه‌ای به دست آمد.

چه باید کرد؟

شهرداری تهران پس از سنجش مشکلات موجود در آپارتمان‌ها طرح‌های خود را در زمینه ارتقا فرهنگ آپارتمان‌نشینی آغاز کرده است. از جمله برنامه‌های سیاستی و مدیریت دانش می­توان به تشکیل شوراهای تخصصی، هماهنگی و سیاست‌گذاری، تدوین دستورالعمل­های تخصصی برای سازمان­ها و شرکت‌های شهرداری تهران، اجرای نظرسنجی در ابتدا و حین اجرای پروژه، بررسی تجربه‌های جهانی، تدوین تاریخ شفاهی آپارتمان نشینی در ایران، تدوین ۴۲ کتابچه سیاستی بر اساس محورهای سه گانه برای ۵ دسته آپارتمان و هماهنگی جهت برگزاری اولین همایش تخصصی با این موضوع جهت جمع آوری متون علمی تولید شده در این زمینه اشاره کرد. تدوین تاریخ شفاهی با توجه به عدم وجود سند معینی در خصوص تاریخچه آپارتمان برای نخستین بار انجام شده و از نقاط عطف و قوت این پروژه است این تاریخچه شمال ۱۶ مصاحبه ویدئویی با مدیران، دانشگاهیان، محققان و فعالان اجتماعی در حوزه­های جامعه شناسی، سینما، شهرسازی و معماری و مسکن، مدیریت و برنامه ریزی و اقتصاد سیاسی است.

تولیدات مختلف شامل ۶۰ اینفوگراف،۲۵ موشن گراف، ۲۰ ویدئورئال و ۱۸ انیمیشن در حوزه عمومی و ۲۰ ویدئو در بخش تخصصی نیز صورت گرفته از طرق مختلف موضوع همسایگی بررسی شود. اقدامات صورت پذیرفته در حوزه تبلیغات و اطلاع رسانی شامل تشکیل ستاد خبری، تبلیغات محیطی، انتشار محصولات آموزشی در فضای مجازی تولیدات رسانه­ای و رسانه ملی است. همچنین در راستای شعار «هم سایه هم» که به عنوان طرح مفهومی کمپین در فاز اول با تأکید بر موضوع مشارکت و همسایگی مطرح شد، تبلیغات محیطی در شهر تهران صورت در دو دوره اکران شده است.

 در حوزه برنامه‌ای ميداني، انجام بيش از ۳۶ بازديد از پايلوت تسهيلگري، مصاحبه و گفتگوي حضوري با شهروندان، تشكيل ۲۲ گروه ويژه تسهيلگري و ترويجگري از شهروندان فعال محلي طراحي و اجراي ۱۴ رويداد اجرایی شده است. توليدات آموزشي اين پروژه اعم از تيزر، موشن، اينفوگراف و… با موضوعات طرح در فضاي مجازي در اختيار شهرداري تهران و مناطق ۲۲ گانه منتشر شده است، كه شامل ۲۹۴۷۵ نشر و ۵۹۹۲۱۸ بازديد و در فضاي مجازي عمومي و ديگر  شبکه‌های اجتماعي حدود  ۷،۰۰۰،۰۰۰ بازديد تا پايان اسفند ۹۹ است.

اما اقدامات میدانی این طرح نیز اجرایی شده‌اند. فرایند میدانی شامل ورود در دو حوزه تسهیلگری و ترویجگری است. فاز تسهیل­گری در ۶ شهرک و دو گذر ۶ کوچه­ای در مناطق ۲،۵،۱۲،۱۳،۱۴،۱۵،۱۹ و ۲۲ در درست اجراست. اقدامات این فاز شامل تشکیل تیم تسهیلگری و برگزاری جلسات توجیهی لازم، ارائه آموزش‌های لازم به تیم، شناخت محدودۀ اختصاصی فعالیت، تحلیل د ست اندرکاران، تسهیلگری میدانی و مجازی، نیازسنجی مشارکتی، تشکیل یک گروه از شهروندان آگاه در هر محدوده، طراحی و اجرای ۳ رویداد و اقدام و پایش و ارزشیابی مشارکتی است.

فاز ترویجگری در ۲۲ محله پایلوت مناطق ۲۲ گانه و با هدف شناسایی شهروندان دغدغه مند و آموزش ایشان به منظور تبدیل به شهروند مسئول با تشکیل تیم ترویجگری، شرکت تیم در جلسات آموزشی، ورود به اجتماع و شناسایی محله، اطلاع رسانی گسترده، تشکیل شبکۀ افراد داوطلب، تعیین و اجرای رویدادها و پایش و ارزشیابی است. لازم به ذکر است تا انتهای اسفند ۹۹، ۱۴ رویداد اجتماع محور محلي برگرفته از نياز سنجي مشاركتي انجام شده از سطح شهرک‌ها و گذرهای ويژه پايلوت و تشكيل بانك اطلاعات مديران ساختمان‌های محله‌های پايلوت طرح جهت تشكيل گروه و ارسال توليدات و ارائه آموزش‌های لازم در فضاي مجازي صورت پذيرفته است.

نگاهی به بخش ترویجگری

در بخش ترویج گری، برنامه‌هایی از جمله برگزاری جلسات توجیهی با مناطق ۲۲ گانه به تفکیک کار ویژه برگزاری جلسات هماهنگی و توجیهی با سازمان‌های همکار، تشکیل گروه راهبری ستاد صورت گرفته است. طراحی ۲۲ اقدام و رویداد در مناطق ۲۲ گانه در حوزۀ کاشت و نگهداشت مشارکتی گل و گیاه، طراحی ۷۳ اقدام و رویداد در مناطق ۲۲ گانه در حوزۀ ۳ محور درج شده در دستورالعمل، اجرای ۲۷ اقدام و رویداد در مناطق ۲۲ گانه تا به اکنون و روایت نگاری ۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰ کلمه‌ای از ۲۷ اقدام و رویداد اجرایی شده تاکنون بخش دیگری از فعالیت‌های اجرایی در بخش ترویجگری است.

نگاهی به بخش تسهیلگری

 در بخش تسهیلگری نیز با تشکیل تیم و تشکیل گروه­های اجتماع‌محور در پایلوت مناطق ۲، ۵، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵، ۱۹ و ۲۲، طراحی ۲۶ اقدام و رویداد تا به اکنون در پایلوت­های تسهیلگری، اجرای ۱۹ اقدام و رویداد در پایلوت­های تسهیلگری تا به اکنون و روایت نگاری حدود ۱۰۰۰ کلمه­ای از ۱۱ اقدام و رویداد اجرایی شده، برگزارش شده است.

۹ شهریور ۱۴۰۰ – روزنامه چندرسانه‌ای دروازه تهران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *